In Flevoland werken we aan een toekomstbestendig landelijk gebied waar landbouw, natuur, water en leefomgeving in balans zijn. We zetten in op een innovatieve en economisch sterke landbouwsector die bijdraagt aan oplossingen voor opgaven rond waterkwaliteit, biodiversiteit, klimaat en stikstof. Door doelgericht en gebiedsgericht te werken aan natuurverbetering, emissiereductie en duurzaam ondernemerschap creëren we perspectief voor ondernemers én ruimte voor toekomstige maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Zo bouwen we samen met inwoners, ondernemers en partners verder aan een vitaal landelijk gebied en versterken we de nationale en internationale betekenis van Flevoland als landbouw- en natuurprovincie.
Transitie Landelijk Gebied
Het landelijk gebied van Flevoland staat de komende jaren voor belangrijke opgaven op het gebied van landbouw, natuur, water, bodem, klimaat en leefomgeving. Deze opgaven hangen nauw met elkaar samen en vragen om een samenhangende aanpak waarin een economisch sterke landbouw, een gezonde natuur en een robuust watersysteem elkaar versterken. Flevoland ziet de landbouw daarbij niet alleen als onderdeel van de opgave, maar juist als een belangrijke partner in de oplossing. Vanuit de Visie op Landbouw wordt ingezet op een toekomstbestendige, innovatieve en renderende landbouwsector die ruimte biedt aan ondernemerschap en tegelijkertijd een bijdrage levert aan maatschappelijke doelen op het gebied van waterkwaliteit, klimaat, biodiversiteit en stikstofreductie.
Provincie Flevoland kiest voor een landbouwsector die economisch sterk, innovatief en toekomstbestendig is. Landbouw vormt een belangrijke drager van de Flevolandse economie, leefbaarheid en voedselproductie en levert tegelijkertijd een bijdrage aan de opgaven voor water, bodem, natuur, biodiversiteit en klimaat. Wij zien landbouw niet uitsluitend als onderdeel van de opgave, maar nadrukkelijk als onderdeel van de oplossing. Daarom zetten wij in op doelsturing, kennisontwikkeling, praktijkgerichte innovatie en gebiedsgerichte samenwerking.
Flevoland wil haar positie als toonaangevende landbouwprovincie verder versterken door ruimte te bieden aan nieuwe technieken, vernieuwende verdienmodellen en ondernemerschap. Daarbij investeren wij in innovatie, verduurzaming en een gezond verdienvermogen voor ondernemers.
Met de ‘Uitvoeringsaanpak Landelijk Gebied’ werken wij samen met ondernemers, gemeenten, waterschap en maatschappelijke partners aan concrete resultaten voor landbouw, water, bodem, natuur en klimaat. Zo versterken wij zowel het toekomstperspectief van de landbouw als de kwaliteit van het landelijk gebied voor toekomstige generaties.
Met de vaststelling van de ‘Integrale Uitvoeringsaanpak Landelijk Gebied’ in 2026 is een belangrijke stap gezet van beleidsontwikkeling naar uitvoering. In 2027 ligt de nadruk op het realiseren van concrete resultaten in de gebieden. Daarbij staan niet de afzonderlijke maatregelen centraal, maar het behalen van doelen voor natuur, stikstof, water, bodem, klimaat en een toekomstbestendige landbouw. Doelsturing vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt. De provincie stuurt op resultaten en geeft tegelijkertijd ruimte aan ondernemers, gebiedspartners en maatschappelijke organisaties om met innovatieve en gebiedsspecifieke oplossingen bij te dragen aan deze doelen. Door de voortgang en effecten systematisch te monitoren ontstaat inzicht in wat werkt en waar aanpassing nodig is. Zo bouwen we verder aan een lerende uitvoeringspraktijk waarin kennisontwikkeling, innovatie en praktijkervaring leiden tot een steeds effectievere aanpak.
De stikstofopgave vormt daarbij een belangrijk onderdeel van de gebiedsgerichte uitvoering. Flevoland werkt aan natuurverbetering en het verminderen van stikstofbelasting op beschermde stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden in omliggende provincies en aan het creëren van ruimte voor maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Daarbij wordt ingezet op een combinatie van innovatie, emissiereductie, natuurherstel en gebiedsgerichte maatregelen. De provincie kiest nadrukkelijk voor een aanpak die gebiedskenmerken centraal stelt en aansluit bij de kracht van de Flevolandse landbouw. Waar mogelijk worden maatregelen gekoppeld aan andere opgaven, zodat investeringen bijdragen aan meerdere doelen tegelijk.
De uitvoeringsaanpak heeft een adaptief karakter. Via een rollende agenda spelen we in op nieuwe ontwikkelingen, veranderende landelijke en Europese kaders, beschikbare middelen, technologische innovaties en initiatieven vanuit de gebieden. Hierdoor kunnen kansen worden benut en kan de uitvoering worden aangepast wanneer nieuwe inzichten daarom vragen. Flevoland bouwt daarbij voort op de samenwerking die de afgelopen jaren is opgebouwd met gemeenten, Waterschap Zuiderzeeland, agrarische organisaties, terreinbeheerders, kennisinstellingen, ondernemers en andere maatschappelijke partners. Juist door kennis, ervaring en verantwoordelijkheid te bundelen ontstaan de slagkracht en het draagvlak die nodig zijn om de opgaven daadwerkelijk te realiseren. De uitvoering vindt plaats in nauwe samenwerking met gemeenten, waterschap, terreinbeheerders, agrarische organisaties en andere gebiedspartners. De regionale uitvoeringsagenda vormt hiervoor het gezamenlijke uitvoeringskader. Hierin worden provinciale, nationale en regionale opgaven samengebracht en zo veel mogelijk vertaald naar concrete gebiedsgerichte afspraken, projecten en investeringen.
We werken verder aan de ontwikkeling en uitrol van de regioprofielen als basis voor de gebiedsgerichte uitvoering. Zij maken inzichtelijk waar de belangrijkste opgaven liggen, welke kwaliteiten en ontwikkelkansen aanwezig zijn en waar de grootste bijdrage aan provinciale doelen kan worden gerealiseerd. Niet iedere opgave speelt immers in dezelfde mate in elk gebied en niet alle maatregelen zijn overal even effectief. De regioprofielen helpen om prioriteiten te stellen, maatwerk toe te passen en samen met gebiedspartners te bepalen welke aanpak het beste aansluit bij de lokale situatie.
Ontwikkelingen op nationaal en Europees niveau blijven van invloed op het landelijk gebied. Flevoland blijft daarom inspelen op nieuwe wet- en regelgeving, beschikbare instrumenten en financieringsmogelijkheden. Tegelijkertijd houdt de provincie vast aan haar uitgangspunten: een sterke en toekomstbestendige landbouw, doelsturing, innovatie, gebiedsgericht maatwerk en samenwerking. Door stikstofreductie, natuurverbetering, waterkwaliteit, klimaatopgaven en landbouwontwikkeling in samenhang op te pakken, ontstaat een aanpak die niet alleen bijdraagt aan wettelijke verplichtingen, maar ook perspectief biedt voor ondernemers, maatschappelijke partners en toekomstige generaties. Zo werkt Flevoland aan een veerkrachtig en toekomstbestendig landelijk gebied waarin landbouw, natuur, water en leefomgeving duurzaam met elkaar in balans zijn.
Versnellingsaanpak Landelijk Gebied
Provincie Flevoland werkt aan een toekomstbestendig landelijk gebied waarin landbouw, water, natuur en klimaat in samenhang worden ontwikkeld. Voor de uitvoering van de Uitvoeringsaanpak Landelijk Gebied zijn reeds middelen beschikbaar gesteld voor onder meer doelsturing, het gebiedsbod stikstof, de Boerderij van de Toekomst, de Bossenstrategie, het innovatieprogramma en de doorontwikkeling van het Landbouwcollectief Flevoland.
Aanvullend hierop wordt voorgesteld de middelen voor het landelijk gebied uit de ‘Brede Bestemmingsreserve’ (Perspectiefnota 2025) beschikbaar te stellen voor een Versnellingsaanpak Landelijk Gebied. De aanpak is gericht op het realiseren van concrete resultaten voor stikstof, waterkwaliteit, natuur, biodiversiteit en toekomstbestendige landbouw binnen bestaande begrotingsposten.
De uitvoering van deze opgaven vraagt niet alleen om investeringen in maatregelen, maar ook om een gebiedsgerichte aanpak waarin overheden, agrariërs, terreinbeheerders, kennisinstellingen en maatschappelijke partners gezamenlijk werken aan oplossingen. Daarom worden de middelen flexibel ingezet voor zowel de inhoudelijke uitvoering als voor het versterken van gebiedsprocessen, procesondersteuning, kennisdeling, samenwerking en het aanjagen van kansrijke initiatieven. Hiermee kunnen projecten sneller tot uitvoering komen en kunnen kansen voor cofinanciering van Rijk, Europa en andere partners beter worden benut.
Van het beschikbare budget wordt € 1,0 mln. ingezet voor een innovatiefonds waarmee praktijkgerichte innovaties worden ondersteund die bijdragen aan de doelen voor landbouw, water, natuur, klimaat en stikstof. Daarnaast wordt € 1,5 mln. gereserveerd voor de uitvoering van de stikstofstrategie, doelsturing en pilots. Voor maatregelen gericht op verbetering van de waterkwaliteit wordt € 1,25 mln. beschikbaar gesteld. Voor natuurherstel en de versterking van de groenblauwe dooradering wordt eveneens € 1,25 mln. gereserveerd.
Binnen deze thema's kunnen middelen tevens worden ingezet voor gebiedsgerichte ondersteuning, procesbegeleiding en het verbinden van partijen, wanneer dit noodzakelijk is om uitvoering mogelijk te maken of te versnellen. Hiermee ontstaat een samenhangend investeringspakket dat niet alleen bijdraagt aan inhoudelijke resultaten, maar ook aan de organisatiekracht die nodig is om deze resultaten daadwerkelijk te realiseren.
Met deze investering kiest Flevoland voor een aanpak waarin innovatie, doelsturing, waterkwaliteit, natuurherstel en gebiedsgerichte samenwerking elkaar versterken en waarin uitvoering centraal staat. Daarmee wordt voortgebouwd op de ‘Uitvoeringsaanpak Landelijk Gebied’ en wordt ingespeeld op toekomstige kansen voor rijks- en Europese cofinanciering.
Bodem en water
Voldoende schoon water en een gezonde bodem zijn de basis voor een toekomstbestendige ontwikkeling van Flevoland. In 2026 is het waterprogramma geëvalueerd door de Randstedelijke Rekenkamer en is, in nauwe afstemming met gebiedspartners, een nieuw concept waterprogramma opgesteld. Dit proces liet zien dat er een paar grote uitdagingen zijn. Chemische stoffen en gewasbeschermingsmiddelen zorgen ervoor dat de waterkwaliteit nog onvoldoende is. De beschikbaarheid van water voor drinkwater, bedrijven, natuur en landbouw neemt af, terwijl de vraag toeneemt. En de robuustheid van het watersysteem neemt af door klimaatverandering en bodemdaling. Deze thema's werken we uit in de ‘Uitvoeringsaanpak Landelijk gebied’, de woonopgave en de economische opgave.
Digitalisering
Om de ontwikkeling van het landelijk gebied doelgericht te kunnen sturen, investeren wij in een sterke informatiepositie. Door het gebruik van data, monitoring en digitale informatievoorziening krijgen wij beter inzicht in ontwikkelingen rondom water, bodem, natuur en landbouw en kunnen wij samen met onze gebiedspartners effectiever sturen op doelbereik.