De provincie staat de komende decennia voor een grote woningbouwopgave; een groei van de woningvoorraad met ca. 50% met een doorgroei van ruim 450.000 inwoners naar een geschat aantal van 650.000 inwoners in 2050. Geen enkele andere provincie kent zo'n sterke groei. Dat maakt het juist in Flevoland van essentieel belang om te kijken hoe we kunnen ‘groeien in balans’. Voor ons geldt hierbij het adagium: "We bouwen geen huizen, maar we bouwen aan een vitale samenleving en aantrekkelijk Flevoland". Of zoals het coalitieakkoord het kernachtig samenvat: “We gaan voor maximale bloei, niet maximale groei".
Sociale Agenda Flevoland 2026-2031
Flevoland is een jonge provincie die blijft groeien. De komende jaren bouwen we verder aan woningen,
voorzieningen en werkgelegenheid. Maar onze ambitie gaat verder dan groei alleen. We bouwen aan een
samenleving waarin het voor iedereen goed leven is. Onze ‘Sociale Agenda 2026-2031’ geeft richting aan onze ambities voor een vitale samenleving. Een vitale samenleving gaat niet alleen over werken en wonen, maar juist ook naar wat mensen nodig hebben om gezond, verbonden en kansrijk te kunnen leven. Brede welvaart vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt. Het gaat om de kwaliteit van leven hier en nu, en om wat we doorgeven aan volgende generaties. De opgaven zijn helder en ook stevig. We zien dat de zorgvraag toeneemt door vergrijzing, terwijl personeel schaars is. We merken dat niet iedereen gelijke kansen heeft om mee te doen. En we weten dat verbondenheid tussen inwoners niet vanzelf ontstaat in een snelgroeiende provincie als de onze. Tegelijkertijd biedt die groei juist kansen om het beter te doen. Om vanaf het begin te werken aan sterke gemeenschappen, toegankelijke voorzieningen en een leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeten en meedoen. Voor sociaal-maatschappelijke uitdagingen geldt dat het primaat veelal bij gemeenten en maatschappelijke organisaties ligt. Maar de opgaven zijn zo omvangrijk dat de provincie niet aan de zijlijn wil blijven staan. Hierbij nemen we niet de rol van anderen over, maar stellen de vraag: “Waar kunnen wij bij helpen?” Onze inzet is om aan te jagen, te verbinden en te ondersteunen. We stellen onszelf de vraag: waar kunnen wij helpen om beweging te versterken?
In de ‘Sociale Agenda’ zijn opgaven, doelen en inzet beschreven rond de thema’s ‘Gezondheid en welzijn’, ‘Sociale cohesie’, ‘Fijne leefomgeving’ en ‘Participatie en inclusie’.
Gezondheid en welzijn
Vergeleken met andere provincies gaat het qua gezondheid op dit moment in Flevoland niet
uitzonderlijk goed of slecht. De gezondheid van inwoners verschilt tussen de stedelijke en landelijke
gemeenten en de gezondheidsuitdagingen verschillen tussen jongeren en ouderen. De groep oudere inwoners groeit sterk en hierdoor neemt de vraag naar zorg en ondersteuning snel toe. Zorgvoorzieningen moeten toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond, inkomen, beperking of woonplaats. De bereikbaarheid van zorgvoorzieningen varieert in onze provincie en er zijn zorgen over de toenemende zorgvraag, het groeiende personeelstekort en de toenemende druk op mantelzorgers.
De provincie kan dit niet alleen aanpakken en trekt hierin samen op met een netwerk van instanties en partners die een wettelijke taak (beleid en uitvoering) hebben binnen het zorgstelsel. We denken mee met de verantwoordelijke overheden en organisaties en waar mogelijk leveren we een bijdrage. Om dit te bewerkstelligen is de provincie aangesloten bij de coalitie Zorgzaam Flevoland. In samenwerking met alle partners – waaronder onze uitvoeringsorganisatie Flever - zet de provincie in op de beweging van ziekte en zorg naar preventie en positieve gezondheid.
Sociale cohesie
In Flevoland streven we naar een samenleving waarin inwoners zich verbonden voelen met elkaar en met
hun omgeving. Sociale cohesie speelt daarin een belangrijke rol. Het gaat om de mate waarin mensen
contact hebben met elkaar, elkaar vertrouwen en elkaar helpen waar dat nodig is. In Flevoland staat de verbinding tussen inwoners en met de omgeving onder druk. In vergelijking met andere provincies is het vertrouwen tussen inwoners lager en hebben inwoners minder contact met familie, vrienden en buren.
Sociale cohesie ontstaat niet vanzelf, maar komt tot stand binnen de sociale basis. De sociale basis is het geheel aan informele netwerken, vrijwilligers en toegankelijke voorzieningen in de directe leefomgeving van mensen, zoals familie en buren, kerken, moskeeën, verenigingen, buurthuizen en bibliotheken. In Flevoland is het verenigingsleven nog in ontwikkeling en het aantal actieve vrijwilligers is niet hoog. Betrokken inwoners die een initiatief voor hun wijk willen realiseren lopen al snel tegen uitdagingen rond procedures en financiering aan. Flevolanders missen plekken om elkaar op een laagdrempelige manier te ontmoeten.
Een goede sociale basis draagt bij aan welzijn, ontmoeting en preventie en stelt inwoners in staat om zelfredzaam te zijn, talenten te benutten en mee te doen in de samenleving. De sociale basis is in essentie van inwoners zelf: zij ontstaat daar waar mensen met elkaar samenleven en zich tot elkaar verhouden. Als provincie kunnen we deze basis niet creëren, maar wel faciliteren en versterken, met een sterkere sociale cohesie als resultaat.
Fijne leefomgeving
Wij werken aan een provincie waar het fijn wonen, werken en recreëren is in een gezonde, veilige en
evenwichtige leefomgeving die zowel mens als natuur respecteert. De nabijheid en toegankelijkheid van
voorzieningen is onlosmakelijk verbonden met deze leefomgeving. Voorzieningen zoals onderwijs, zorg, sport en cultuur zijn toegankelijk en vormen een belangrijk fundament onder een sterke samenleving. Flevoland is aantrekkelijk als toeristisch-recreatieve bestemming.
Samen met natuur en mobiliteit (programmaonderdelen 2.2, 6.2 en 6.3) dragen we bij aan de realisatie van een prettige en gezonde leefomgeving door het stimuleren van een beweegvriendelijke openbare ruimte in Flevoland.
Inclusie en participatie
In Flevoland vinden we het belangrijk dat iedereen zichzelf kan zijn, volwaardig kan deelnemen aan de
samenleving en ruimte ervaart voor persoonlijke ontwikkeling en zingeving. Ongeacht achtergrond of
persoonlijke situatie moet iedereen zich welkom, gewaardeerd en gehoord voelen en de mogelijkheid
hebben om mee te denken en mee te beslissen over de samenleving via inwoners- en overheidsparticipatie.
Een deel van onze inwoners blijft achter in het deelnemen aan de samenleving. De ontwikkelkansen zijn ongelijk verdeeld door persoonlijke en structurele belemmeringen. Zo beschikt niet iedereen over de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digivaardigheid, wat het risico op werkloosheid vergroot en gebruik maken van dienstverlening bemoeilijkt. Daarnaast heeft het beperkte aanbod van hbo- en wo-opleidingen invloed op de opleidingskansen van onze inwoners. Wat betreft inwoners- en overheidsparticipatie geven Flevolanders aan zich minder betrokken te voelen bij het gemeentelijk en provinciaal beleid dan de gemiddelde Nederlander. We richten ons op het versterken van betrokkenheid, verbondenheid en vertrouwen tussen inwoners en de provincie (en andere overheden), omdat in een vitale samenleving inwoners zich gehoord voelen en de mogelijkheid hebben om actief mee te kunnen doen en denken.
In de ‘Uitvoeringsagenda Sociale Agenda 2026-2027’ zijn vijf activiteiten geprioriteerd. Hiermee gaan we samen met onze partners en met onze inwoners aan de slag, want een vitale samenleving maak je met elkaar .
Cultuur en erfgoed
Cultuur en erfgoed zorgen voor verbinding in de samenleving en maken onze provincie aantrekkelijk(er) voor bedrijven, werknemers, toeristen en natuurlijk voor Flevolanders zelf. Flevoland verdient bijzondere aandacht als het grootste door mensenhanden gemaakte land ter wereld. Het Verhaal van Flevoland wordt op veel manieren verbeeld en verteld, passend bij de huidige tijd. In 2027 werken we voor het derde jaar aan de uitvoering van de 'Cultuurnota 2025-2028, Bouwen aan de culturele samenleving in Flevoland’. Dat doen we langs de drie routes: Cultuur beleven, Cultuur maken en Cultuur verankeren met onder elke route een aantal pijlers. Variërend van cultuureducatie en -participatie tot professionele podiumkunst en van crowdfunding tot het faciliteren van instellingen om hun impact te meten. Daarmee blijft de provincie zich in de breedte inzetten voor cultuur en dragen we bij aan een vitale samenleving en brede welvaart.
Met het provinciale erfgoedbeleid bouwen we verder aan het erfgoed van Flevoland. We zetten in op bewaren en doorgeven, meedoen en beleven, én ontwikkelen en verbonden. Bovenal willen we het erfgoed integraal meenemen in nieuwe ontwikkelingen. Zo ontstaan ontwikkelingen die niet alleen toekomstbestendig zijn, maar ook herkenbaar blijven voor inwoners en bezoekers. En draagt erfgoed bij aan een aantrekkelijke en herkenbare leefomgeving. In 2027 wordt het herijkte erfgoedbeleid voorgelegd ter vaststelling, waar in 2026 aan is gewerkt, op basis van de evaluatie die in 2025 is uitgevoerd.
We zijn trots op het erfgoed van onze pioniers en willen dat koesteren en meer bekendheid geven. Het verhaal van Flevoland blijven we op allerlei manieren aandacht geven, waarbij Batavialand een belangrijke partner is om dat verhaal te vertellen. De doorontwikkeling van Batavialand tot een toekomstbestendig Nationaal Maritiem Erfgoedpark draagt hier in belangrijke mate aan bij. Met onze inzet voor erfgoed zorgt de provincie voor een aantrekkelijk Flevoland omdat erfgoed identiteit en binding met de omgeving biedt.