1.1 Financieel overzicht
Overzicht baten en lasten 2027
Het overzicht van baten en lasten is hieronder op programmaniveau weergegeven voor het begrotingsjaar 2027. De programma's zijn onderverdeeld naar programmaonderdelen, een specificatie hiervan vindt u terug in het programmaplan. De autorisatie door PS vindt plaats op het niveau van deze programmaonderdelen.
Tabel 1.1: Saldo van baten en lasten per programma
Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 | |
1 Fijn wonen en ruimtelijke ontwikkeling | 9.935 | -280 | 9.656 |
2 Landbouw,visserij,water,natuur in balans | 34.644 | -7.362 | 27.282 |
3 Bloeiende economie | 16.547 | -1.290 | 15.257 |
4 Vitale samenleving aantrekkelijk Flevold | 15.567 | -38 | 15.529 |
5 Toekomstbestendige energie en klimaat | 15.846 | -4.302 | 11.544 |
6 Goede bereikbaarheid en infrastructuur | 95.726 | -3.268 | 92.457 |
7 Eigentijds bestuur | 8.480 | -50 | 8.430 |
8 Algemene dekkingsmidd. en bedrijfsvoer. | 89.545 | -251.289 | -161.744 |
Saldo | 286.290 | -267.879 | 18.411 |
Saldo reservemutaties | 31.854 | -50.265 | -18.411 |
Geraamd resultaat | 318.144 | -318.144 | 0 |
x € 1.000 |
Detaillering baten en lasten in meerjarenperspectief
Tabel 1.2: Saldo van baten en lasten per programma meerjarig
Saldo lasten en baten per programma | Rekening 2025 | Begroting 2026 na wijziging | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
1 Fijn wonen en ruimtelijke ontwikkeling | 8.945 | 10.608 | 9.656 | 9.437 | 9.288 | 9.270 |
2 Landbouw,visserij,water,natuur in balans | 20.624 | 27.396 | 27.282 | 29.623 | 19.529 | 15.524 |
3 Bloeiende economie | 11.805 | 17.802 | 15.257 | 11.046 | 7.510 | 6.866 |
4 Vitale samenleving aantrekkelijk Flevold | 12.765 | 13.876 | 15.529 | 12.981 | 11.915 | 11.915 |
5 Toekomstbestendige energie en klimaat | 9.885 | 12.287 | 11.544 | 10.452 | 10.391 | 9.466 |
6 Goede bereikbaarheid en infrastructuur | 78.305 | 94.256 | 92.457 | 90.320 | 90.773 | 91.161 |
7 Eigentijds bestuur | 6.154 | 6.737 | 8.430 | 5.508 | 5.508 | 5.413 |
8 Algemene dekkingsmidd. en bedrijfsvoer. | -172.780 | -157.671 | -161.744 | -158.628 | -156.282 | -148.922 |
Saldo van baten en lasten | -24.297 | 25.292 | 18.411 | 10.738 | -1.368 | 692 |
Stortingen in reserves | 77.236 | 44.071 | 31.854 | 18.004 | 18.600 | 16.118 |
Onttrekkingen aan reserves | -57.764 | -69.363 | -50.265 | -28.743 | -17.232 | -16.811 |
Saldo reservemutaties | 19.472 | -25.292 | -18.411 | -10.738 | 1.368 | -692 |
Geraamd resultaat (- = overschot) | -4.825 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
x € 1.000 |
Tabel 1.3: Lasten per programma meerjarig
Lasten per programma | Rekening 2025 | Begroting 2026 na wijziging | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
1 Fijn wonen en ruimtelijke ontwikkeling | 9.624 | 10.837 | 9.935 | 9.672 | 9.460 | 9.442 |
2 Landbouw,visserij,water,natuur in balans | 23.955 | 32.242 | 34.644 | 35.682 | 20.631 | 16.575 |
3 Bloeiende economie | 13.292 | 19.011 | 16.547 | 11.830 | 8.275 | 7.631 |
4 Vitale samenleving aantrekkelijk Flevold | 14.236 | 13.915 | 15.567 | 13.020 | 11.954 | 11.954 |
5 Toekomstbestendige energie en klimaat | 12.356 | 17.216 | 15.846 | 13.636 | 13.576 | 12.651 |
6 Goede bereikbaarheid en infrastructuur | 83.117 | 97.394 | 95.726 | 93.657 | 94.110 | 94.499 |
7 Eigentijds bestuur | 6.592 | 6.787 | 8.480 | 5.558 | 5.558 | 5.463 |
8 Algemene dekkingsmidd. en bedrijfsvoer. | 81.092 | 89.126 | 89.545 | 98.860 | 106.663 | 114.511 |
Lasten | 244.264 | 286.528 | 286.290 | 281.915 | 270.226 | 272.726 |
Stortingen in reserves | 77.236 | 44.071 | 31.854 | 18.004 | 18.600 | 16.118 |
Lasten inclusief toevoegingen reserves | 321.500 | 330.599 | 318.144 | 299.919 | 288.826 | 288.844 |
x € 1.000 |
Tabel 1.4: Baten per programma meerjarig
Baten per programma | Rekening 2025 | Begroting 2026 na wijziging | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
1 Fijn wonen en ruimtelijke ontwikkeling | -679 | -230 | -280 | -236 | -172 | -172 |
2 Landbouw,visserij,water,natuur in balans | -3.331 | -4.846 | -7.362 | -6.058 | -1.101 | -1.051 |
3 Bloeiende economie | -1.487 | -1.209 | -1.290 | -784 | -766 | -766 |
4 Vitale samenleving aantrekkelijk Flevold | -1.471 | -38 | -38 | -38 | -38 | -38 |
5 Toekomstbestendige energie en klimaat | -2.471 | -4.929 | -4.302 | -3.184 | -3.184 | -3.184 |
6 Goede bereikbaarheid en infrastructuur | -4.812 | -3.138 | -3.268 | -3.337 | -3.337 | -3.337 |
7 Eigentijds bestuur | -439 | -50 | -50 | -50 | -50 | -50 |
8 Algemene dekkingsmidd. en bedrijfsvoer. | -253.872 | -246.797 | -251.289 | -257.488 | -262.945 | -263.433 |
Baten | -268.561 | -261.236 | -267.879 | -271.176 | -271.594 | -272.033 |
Onttrekkingen aan reserves | -57.764 | -69.363 | -50.265 | -28.743 | -17.232 | -16.811 |
Baten inclusief onttrekkingen reserves | -326.325 | -330.599 | -318.144 | -299.919 | -288.826 | -288.844 |
x € 1.000 |
Algemene dekkingsmiddelen
Tabel 1.5: Algemene dekkingsmiddelen (baten)
2025 Rekening | 2026 Na wijziging | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 | |
a. Provinciefonds | -201.481 | -189.756 | -192.891 | -198.400 | -202.606 | -201.393 |
b. Opcenten MRB | -44.849 | -51.100 | -52.600 | -54.100 | -55.850 | -58.100 |
c. Dividend | -436 | -149 | -149 | -299 | -299 | -299 |
d. Rente | -3.979 | -3.500 | -2.000 | -1.000 | -500 | 0 |
Totaal | -250.745 | -244.505 | -247.640 | -253.798 | -259.255 | -259.792 |
x €1.000 |
a. Provinciefonds
De uitkering uit het provinciefonds is een vrij besteedbare uitkering die alle provincies van het Rijk ontvangen, voornamelijk bedoeld voor de uitvoering van de wettelijke taken. De hoogte van de uitkering wordt mede gebaseerd op de mogelijkheden die de provincies hebben om zelf inkomsten te genereren (belastingen en vermogensinkomsten). De omvang van het provinciefonds kan in ieder geval drie keer per jaar gewijzigd worden door het Rijk, waarover wij geïnformeerd worden via de circulaires in mei, september en december. Sinds 2024 is het provinciefonds niet meer direct gekoppeld aan de omvang van de Rijksuitgaven, maar groeit of krimpt het fonds in lijn met de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product. De in deze begroting opgenomen uitkeringen voor 2027 en volgende jaren zijn gebaseerd op de 'Meicirculaire provinciefonds 2026'. Daarnaast is een voorschot genomen op de ‘Septembercirculaire provinciefonds 2026’ (zie de nadere toelichting hieromtrent onder tabel 1.11).
b. Opcenten motorrijtuigenbelasting (MRB)
Op grond van de Provinciewet heft de provincie een opslag (opcenten) op de motorrijtuigenbelasting (MRB). Het Rijk stelt hiervoor jaarlijks de maximale hoogte vast. Daarbinnen bepaalt de provincie zelf het tarief. De begrotingsraming is gebaseerd op het voertuigenoverzicht per 1 juli 2026. Vanaf 2027 gaan wij uit van een jaarlijkse indexering van 1% op het tarief.
Vanaf 2026 zijn de belastingregels voor emissievrije voertuigen, plug-in hybrides en campers gewijzigd. Deze wijzigingen beïnvloeden de opbrengsten uit de provinciale opcenten. Tegelijkertijd ontvangt de provincie hiervoor een aanvullende uitkering via het provinciefonds. Daarnaast onderzoekt het kabinet een mogelijke wijziging van de grondslag voor de motorrijtuigenbelasting. De uitkomsten van dit onderzoek worden eind 2026 verwacht .
Meer informatie over de opcenten op de motorrijtuigenbelasting is opgenomen in de paragraaf 'Lokale heffingen'.
c. Dividend
De provincie ontvangt jaarlijks dividend als gevolg van een beperkt aandelenbezit. De dividenduitkeringen van de verbonden partijen over het boekjaar 2025 zijn bekend. Voor de jaren 2027-2030 wordt verondersteld dat die grotendeels in lijn zullen liggen met de dividenduitkering over voorgaande jaren (exclusief incidentele extra dividenden).
d. Rente (saldo financieringsfunctie)
Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit twee componenten:
- rente provincie: dit is rente die de provincie ontvangt op verstrekte leningen uit hoofde van de treasuryfunctie (aan gemeenten).
- overige rentebaten: dit is de rente die de provincie ontvangt op verstrekte overige langlopende leningen vanuit de publieke taak.
Zie voor meer informatie de paragraaf 'Financiering'.
Tabel 1.6: Saldo financieringsfunctie
2025 Rekening | 2026 Na wijziging | 2027 Ontwerp | 2028 Ontwerp | 2029 Ontwerp | 2030 Ontwerp | |
Rente provincie | -3.949 | -3.500 | -2.000 | -1.000 | -500 | 0 |
Overige rentebaten | -31 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Totaal | -3.979 | -3.500 | -2.000 | -1.000 | -500 | 0 |
x €1.000 |
Kosten van overhead
Provincie Flevoland verantwoordt alle apparaatskosten (personeel en materieel) op het programmaonderdeel 8.2 'Bedrijfsvoering'. Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) moet in de financiële begroting een overzicht worden opgenomen van de geraamde kosten van de overhead. Dit betreft de totale apparaatskosten na aftrek van het personeel dat direct aan de taakvelden kan worden toegerekend. De provincie hanteert hiervoor de door de commissie BBV vastgestelde definitie. De kosten voor overhead zijn in tabel 1.7 gespecificeerd.
Tabel 1.7: Geraamde kosten overhead
| Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting |
|---|---|---|---|---|---|
Totaal personeel en organisatie (8.2.1) | 61.008 | 59.974 | 60.646 | 60.538 | 60.586 |
Af: direct personeel | -29.508 | -32.061 | -32.420 | -32.362 | -32.388 |
Saldo personeel en organisatie indirect | 31.499 | 27.914 | 28.226 | 28.176 | 28.198 |
Financiën, communicatie en juridische zaken (product 8.2.2) | 1.052 | 550 | 550 | 550 | 550 |
Facilitaire zaken en Financiële administratie (product 8.2.3) | 5.460 | 6.909 | 8.308 | 8.662 | 8.367 |
Informatievoorziening (product 8.2.4) | 7.181 | 7.155 | 7.155 | 7.155 | 7.149 |
Totale kosten overhead | 45.192 | 42.528 | 44.240 | 44.543 | 44.265 |
x €1.000
Tabel 1.8: Percentage personele overhead
Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | |
Personele lasten indirect (ondersteunend) personeel | 21.635 | 24.242 | 24.513 | 24.469 | 24.489 |
Personele lasten direct personeel | 29.508 | 32.061 | 32.420 | 32.362 | 32.388 |
Personele overhead in % | 42% | 43% | 43% | 43% | 43% |
x €1.000 |
Stelposten, vennootschapsbelasting en onvoorzien
Tabel 1.9: Stelposten
2026 Na wijziging | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 | |
Loon- en prijsontwikkeling | 0 | 0 | 5.080 | 11.722 | 18.136 |
Vennootschapsbelasting | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 |
Onvoorziene uitgaven | 140 | 140 | 140 | 140 | 140 |
Stelpost onzekerheden | 400 | 400 | 800 | 1.200 | 1.600 |
Stelpost financiering | 0 | 0 | 0 | 0 | 500 |
Stelpost nieuw beleid | 10.532 | 8.504 | 10.228 | 10.743 | 11.578 |
Totaal | 11.122 | 9.094 | 16.298 | 23.855 | 32.004 |
x €1.000 |
Loon- en prijsontwikkeling
In de begroting is een stelpost opgenomen die bedoeld is voor loon- en prijsstijgingen van salarissen voor provinciepersoneel, inkoop van goederen en diensten en het verstrekken van subsidies aan derden. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2027 is een deel van de stelpost ingezet om de begroting en meerjarenramingen op het prijspeil 2027 te brengen. De stelpost is daarna weer meerjarig op niveau gebracht om toekomstige kostenstijgingen ten opzichte van 2027 (prijspeil meerjarenraming) te kunnen dekken. Hiervoor zijn wij uitgegaan van de prijsontwikkelingen zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan 2026 van het Centraal Planbureau en ook actuele inzichten van de salarisontwikkelingen. Op basis van voorlopige informatie van het CPB, over de indexcijfers, verwachten wij dat het saldo van de stelpost nodig zal zijn voor verdere kostenstijgingen. Het verloop van de stelpost is in tabel 1.10 weergegeven.
Tabel 1.10: Inzet stelpost Loon- & prijsontwikkeling (L&P)
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
Beginsaldo stelpost 'Loon- & prijsontwikkeling' (Programmabegroting 2026): | 5.252 | 13.272 | 20.797 | 24.128 |
Bijstelling prijspeil 2027 in perspectiefnota | 1.509 | 138 | 44 | -448 |
Bijstelling prijspeil 2027 in zomernota | 0 | 0 | 0 | 0 |
Overige bijstelling in Programmabegroting 2027 | -3.179 | -4.771 | -5.602 | -2.051 |
Saldo stelpost 'Loon- & prijsontwikkeling' na bijstelling | 3.582 | 8.639 | 15.239 | 21.629 |
Toegekend aan budgetten: | ||||
- goederen en diensten | -1.198 | -1.158 | -1.151 | -1.125 |
- subsidiebudgetten | -2.385 | -2.400 | -2.367 | -2.367 |
Stelpost 'Loon- en prijsontwikkeling' begroting 2027 | 0 | 5.080 | 11.722 | 18.136 |
x € 1.000 |
Vennootschapsbelasting
Met ingang van 1 januari 2016 zijn overheden onderworpen aan vennootschapsbelasting, als en voor zover zij ondernemingsactiviteiten uitvoeren en daarmee structurele overschotten behalen. Binnen provincie Flevoland is op dit moment één activiteit als belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting aangemerkt, namelijk de participatie in Airport Garden City C.V. (OMALA). Er bestaat nog onzekerheid over de hoogte van de over 2027 af te dragen vennootschapsbelasting, daarom is een stelpost opgenomen van € 0,05 mln.
Onvoorziene uitgaven
De post onvoorzien is bedoeld om in de loop van het jaar in te kunnen spelen op onvoorziene omstandigheden en nog enige flexibiliteit in de besteding van middelen te behouden.
Stelpost ‘Onzekerheden’
Jaarlijks wordt in de begroting een stelpost 'Onzekerheden' opgenomen. De reden hiervoor is dat er in de programmabegroting rekenkundige aannames worden gedaan, die in de praktijk anders kunnen uitpakken c.q. tot tegenvallers kunnen leiden. Door hiervoor begrotingsruimte te reserveren wordt voorkomen dat dergelijke tegenvallers direct leiden tot een niet sluitende begroting. Het gaat vooral om aannames met betrekking tot de grote inkomstenstromen, zoals de provinciefondsuitkering en de opbrengst uit de opcenten MRB.
Stelpost ‘Financiering’
Op basis van de cashflow prognose verwachten wij, in de planningshorizon van de begroting, externe financiering aan te moeten trekken. De omvang daarvan zal in de orde van grootte van € 60 mln. zijn. Dit leidt naar verwachting tot extra lasten (rente) in onze begroting in 2030 (€ 0,5 mln.). Daarom is in deze begroting een stelpost voor de verwachte financieringslasten opgenomen.
Stelpost 'Nieuw Beleid'
De stelpost 'Nieuw Beleid' geeft de begrotingsruimte weer. Begrotingsmutaties waarvoor geen alternatieve financiële dekking aanwezig is, bijvoorbeeld naar aanleiding van autonome ontwikkelingen of het coalitieakkoord, worden volgens vigerend beleid verrekend met deze stelpost. Ook zijn in deze stelpost een aantal oormerken opgenomen. Dit betreft gereserveerde middelen voor onderwerpen waar eerst een nadere uitwerking of besluitvorming noodzakelijk is. Hieraan liggen (vooralsnog) geen concrete bestedingsverplichtingen ten grondslag, waardoor als nodig alternatieve inzet van deze middelen mogelijk is. Het verloop van de stelpost 'Nieuw Beleid' is onderstaand op hoofdlijnen weergegeven, evenals de nog aanwezige oormerken.
Tabel 1.11a: Stelpost 'Nieuw Beleid'
Verloopoverzicht stelpost 'Nieuw Beleid' | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|
A. Initiële omvang | ||||
Saldo op basis van begroting 2026 | 9.057 | 18.334 | 16.178 | 10.625 |
Slotwijziging 2025 | -512 | -512 | -512 | -512 |
Totaal initiële omvang A | 8.545 | 17.822 | 15.666 | 10.113 |
B. Inzet Perspectiefnota 2027-2030 | ||||
Inzet voorstellen Perspectiefnota 2027-2030 | 2.252 | -4.910 | -4.207 | 1.577 |
Totaal inzet Perspectiefnota 2027-2030 B | 2.252 | -4.910 | -4.207 | 1.577 |
C. Meerjarige effecten Zomernota 2026 | ||||
Meerjarige effecten Zomernota 2026 | -43 | 682 | 372 | 793 |
Totaal meerjarige effecten Zomernota 2026 C | -43 | 682 | 372 | 793 |
D. Reeds genomen besluiten voorjaar | ||||
Tussenrapportage IPO 2026 | -187 | -187 | -187 | -187 |
Totaal reeds genomen besluiten voorjaar D | -187 | -187 | -187 | -187 |
E. Wijzigingen in begroting 2027 ten opzichte van kader | ||||
Nieuwe raming opcenten MRB | 1.250 | 2.500 | 3.750 | 5.500 |
Actualisatie kapitaallasten | 61 | -1.082 | -888 | -1.843 |
Actualisatie stelpost 'Loon- en Prijsontwikkeling' | 321 | 599 | 1.432 | -2.126 |
Bijstellen stelpost 'Onzekerheden' PB2027 | 400 | 400 | 400 | 400 |
Impact invoering nieuw verdeelmodel provinciefonds (1) | -2.500 | -4.000 | -4.000 | -4.000 |
Herijking pachtopbrengsten Flevokust Haven | 368 | 368 | 368 | 368 |
OFGV aanpassing bijdrage 2027 | -247 | -247 | -247 | -247 |
Uitbreidingsvergoeding delegatie OV gemeente Almere | -216 | -216 | -216 | -216 |
Vernieuwend Initiatief Prijs (VIP) | 0 | 0 | 0 | -51 |
Correcties jaarschijf 2030 (2) | 0 | 0 | 0 | -3.002 |
Totaal wijzigingen in begroting 2027 E | -563 | -1.678 | 599 | -5.217 |
Egalisatie resultaat E | -1.500 | -1.500 | -1.500 | 4.500 |
Eindsaldo stelpost 'Nieuw Beleid' A+B+C+D+E | 8.504 | 10.229 | 10.743 | 11.578 |
x € 1.000 |
1) Het IPO-bestuur heeft in 2026 geadviseerd het herziene verdeelmodel voor het provinciefonds vanaf 2027 in te voeren. Voor Flevoland leidt dit tot een aanzienlijk lager herverdeeleffect dan in eerdere voorstellen. De fondsbeheerders zijn voornemens deze wijzigingen te verwerken in de Septembercirculaire 2026. Vooruitlopend daarop zijn de verwachte financiële effecten, gebaseerd op informatie van het IPO en het ministerie van BZK, verwerkt in deze begroting.
2) Bij de uitbreiding van de begrotingshorizon met de jaarschijf 2030 bleek dat enkele budgetten abusievelijk niet waren doorgetrokken in de begroting. Dit betroffen onder meer enkele stortingen in reserves. Om een juiste en volledige meerjarige begroting te waarborgen, zijn de budgetten beoordeeld en zijn afwijkingen tussen 2030 en de voorgaande jaren (2027-2029) geanalyseerd. Deze aanpassing corrigeert deze onvolkomenheden en brengt de begroting 2030 in overeenstemming met de vastgestelde beleidsmatige en financiële uitgangspunten.
Tabel 1.11b: Resterende oormerken stelpost 'Nieuw beleid' en vrije ruimte
Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | |
Saldo stelpost 'Nieuw beleid' A | 8.504 | 10.229 | 10.743 | 11.578 |
A. Oormerken n.a.v. Coalitieakkoord 2019-2023 | ||||
- Infrastructuur - Wegen (kapitaallasten) | 0 | 452 | 452 | 452 |
- Infrastructuur - Fietspaden (kapitaallasten) | 0 | 739 | 664 | 664 |
B. Overig | ||||
- SWUNG (kap. last investering) | 106 | 106 | 106 | 106 |
- MSNF | 0 | 0 | 0 | 2.200 |
- Nieuwe bestuursperiode (3) | 9.350 | 9.900 | 10.500 | 3.100 |
- Egalisatie resultaat (4) | -1.500 | -1.500 | -1.500 | 4.500 |
Totaal geoormerkt B | 7.956 | 9.697 | 10.222 | 11.022 |
Saldo vrije ruimte stelpost 'Nieuw beleid' A-B | 548 | 530 | 520 | 555 |
x € 1.000 |
3) In deze begroting is een overschot in de stelpost 'Nieuw beleid' gereserveerd in een oormerk ‘Nieuwe bestuursperiode’, voor (onzekerheden in) de nieuwe bestuursperiode.
4) In deze begroting is het lagere begrotingssaldo in 2030 geëgaliseerd via de ‘Brede Bestemmingsreserve’ (oormerk ‘Egalisatie resultaat voor bestendige raming’) vanuit de positieve saldi van de jaren daarvoor.
Tabel 1.11c: Resterende vrije ruimte in de stelpost 'Nieuw beleid'
Stelpost 'Nieuw Beleid' | ||||
Specificatie stelpost en vrije ruimte | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Saldo A | 8.504 | 10.229 | 10.743 | 11.578 |
Totaal geoormerkt B | 7.956 | 9.697 | 10.222 | 11.022 |
Saldo vrije ruimte A-B | 548 | 530 | 520 | 555 |
x € 1.000 | ||||